Charakterystyka wybranych grup niepełnosprawności:
⇒ Maja Wójcik   
Spis treści
 
Niepełnosprawność narządu ruchu
   Etiologia i klasyfikacje
   Częstość występowania
   Psychospołeczne konsekwencje
Niepełnosprawność ruchowa od urodzenia
Stwardnienie rozsiane
   Co to za choroba
   Epidemiologia
   Etiologia
   Rozpoznanie
   Przebieg kliniczny i objawy
   Psychospołeczne konsekwencje
   Leczenie i rehabilitacja
Uszkodzenie rdzenia kręgowego
   Patofizjologia
   Możliwości funkcjonalne
   Rehabilitacja i opieka
   Psychospołeczne następstwa
Literatura

1.3 Psychospołeczne konsekwencje dysfunkcji narządu ruchu

 

Zaburzenia narządu ruchu mogą być nieodwracalne, ale mogą następować zmiany okresowe, gdy proces chorobowy postępuje lub cofa się. Długotrwałe sytuacje stresowe wynikające z niepełnosprawności powodują u osób nimi dotkniętych określone zmiany psychiczne, a niekiedy psychopatologiczne, które są tym głębsze, im większa jest niepełnosprawność. Zaburzeniu może ulec struktura osobowości, co może prowadzić do naruszenia struktury „ja”, a w konsekwencji, – gdy dojdzie do sytuacji uniemożliwiającej powstanie prawidłowej percepcji siebie – do braku przystosowania do nowej sytuacji życiowej.

Można, zatem przyjąć, iż niepełnosprawność powoduje upośledzenie wszystkich, do pewnego stopnia, obszarów życia człowieka, wywołując problemy natury fizycznej, psychicznej, w tym umysłowej i emocjonalnej, zawodowej, społecznej, ekonomicznej i rodzinnej. Zakres konsekwencji zależy od rodzaju niepełnosprawności, stopnia uszkodzenia danego narządu i wieku osoby z niepełnosprawnością. Konsekwencje te można rozpatrywać w dwóch aspektach (Kirenko, 2002):

1)    ze względu na to, kogo one dotyczą – wówczas mówi się o skutkach dla osoby, rodziny, społeczeństwa oraz

2)    z uwzględnieniem ich wpływu na przyszłość i szanse rozwoju osoby z niepełnosprawnością.

 

Z psychologicznymi następstwami nierozerwalnie związane są następstwa społeczne (Kirenko, 2002). Oba te uwarunkowania wzajemnie na siebie wpływają. Długotrwałe np. zablokowanie potrzeb, zwłaszcza potrzeby bezpieczeństwa, niezależności, poczucia własnej wartości, prestiżu, samorealizacji wyzwala stany stresowe, frustracyjne, lęki. Nieprawidłowy natomiast stosunek do siebie i własnej sytuacji, do innych ludzi, życia i do świata, poczucie niewydolności, często winy i wstydu, obawa przed osobami obcymi i ich ewentualnie niekorzystnymi reakcjami może przyczyniać się do stopniowego wycofywania się z życia społecznego. Problemy społeczne związane z niepełnosprawnością ruchową, często nazywane głównymi konsekwencjami lub problemami życiowymi, obejmują niemal wszystkie aspekty życia ludzkiego, poczynając od niedostosowania środowiska zewnętrznego do potrzeb osoby z niepełnosprawnością, a kończąc na problemach jednostki. Dotyczą one, zatem między innymi: norm współżycia, systemu prawnego, postaw, koncepcji ról społecznych, możliwości kształcenia, pracy, życia rodzinnego, towarzyskiego oraz trudności wynikające z występowania przeszkód natury architektonicznej, urbanistycznej i komunikacyjnej. Ogólnie te czynniki można określić mianem barier: psychologicznych, społecznych, prawnych i architektonicznych.

Osoby z niepełnosprawnością nie stawiają sobie celów życiowych, rezygnują z aspiracji, ich życie koncentruje się na codziennej wegetacji (Kirenko, 2002). Niektórzy maja poczucie krzywdy, co wiąże się z uczuciem osamotnienia, społeczną izolacją. Takie nastawienie człowieka niepełnosprawnego do życia staje się źródłem barier w aktywności społecznej. Towarzyszące, bowiem osobie z niepełnosprawnością cierpienie fizyczne i psychiczne sprzyja ucieczce w głąb siebie. Błędne koło, z jakim w takich okolicznościach mamy często do czynienia, nie daje wielu szans na powrót do pełnego życia społecznego tym osobom, stąd ...jedynym sposobem wyjścia z sytuacji jest podjęcie przez nie wszelakiej aktywności życiowej.